Aminokwasy

Aminokwasy – czym są i co znajdziesz w ofercie suplementów?

Aminokwasy to związki organiczne wykorzystywane przez organizm do budowy białek i innych substancji. W naszej ofercie znajdziesz preparaty BCAA i EAA, a także pojedyncze aminokwasy i kompleksowe mieszanki z cytruliną, AAKG, argininą, glutaminą oraz beta-alaniną, dostępne w formie wygodnego proszku, kapsułek lub tabletek. Białka z pożywienia są trawione do krótszych peptydów i aminokwasów, które organizm wykorzystuje w procesach budulcowych i metabolicznych. O wynikach sportowych decydują między innymi całkowita podaż białka, energia z jedzenia, trening, sen i regeneracja, ale suplementy również mogą być istotne w przypadku wielu rodzajów treningów.

Aminokwasy – budowa i właściwości związków białkowych

Typowy aminokwas białkowy zawiera grupę aminową, grupę karboksylową, atom wodoru oraz łańcuch boczny przyłączone do centralnego atomu węgla. Budowa łańcucha bocznego wpływa na właściwości chemiczne cząsteczki – jej wielkość, ładunek, rozpuszczalność i zachowanie w środowisku wodnym. Wyróżnia się między innymi aminokwasy polarne, obojętne i zasadowe. Aminokwasy łączą się wiązaniami peptydowymi, tworząc peptydy i dłuższe łańcuchy, z których powstają białka. W biologii mówi się o 20 aminokwasach standardowo budujących białka człowieka. Różne aminokwasy mają inne właściwości i funkcje, a ich kolejność w łańcuchu wpływa na strukturę powstającego białka.

Aminokwasy – podział na egzogenne i endogenne

Podział aminokwasów zależy między innymi od tego, czy organizm człowieka potrafi samodzielnie je wytwarzać. Aminokwasy egzogenne muszą być dostarczane z pożywieniem, gdyż organizm nie potrafi syntetyzować ich w wystarczającej ilości. Do tej grupy zalicza się leucynę, walinę, izoleucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, treoninę, tryptofan i histydynę. Każdy z nich to aminokwas egzogenny.

Aminokwasy endogenne organizm może wytwarzać z innych związków, a tempo ich produkcji zależy od stanu zdrowia i dostępności składników. Przykładami są alanina, glicyna i kwas glutaminowy. Niektóre aminokwasy określa się jako warunkowo niezbędne lub względnie egzogenne. Podczas choroby, urazu albo intensywnego wzrostu zapotrzebowanie na nie może przewyższać możliwości syntezy. Ważne dla metabolizmu są też arginina, glutamina, tyrozyna i cysteina. Wśród aminokwasów białkowych i niebiałkowych występują związki o różnych zadaniach – część buduje białka, inne zaś uczestniczą w procesach metabolicznych i przekazywaniu sygnałów.

Aminokwasy – rola w ludzkim organizmie i syntezie białek

Aminokwasy są potrzebne do syntezy białek strukturalnych, enzymów, transporterów i części hormonów. Białka budują mięśnie i inne tkanki, a enzymy przyspieszają reakcje chemiczne. Niektóre aminokwasy są prekursorami związków sygnałowych. Tryptofan jest na przykład prekursorem serotoniny, a tyrozyna uczestniczy w produkcji katecholamin, w tym dopaminy i noradrenaliny, które działają jako neuroprzekaźniki w układzie nerwowym. Leucyna, izoleucyna i walina należą do aminokwasów rozgałęzionych, znanych jako BCAA. Leucyna bierze udział w sygnalizowaniu procesów związanych z syntezą białek mięśniowych. Wzrost masy mięśniowej wymaga również pozostałych aminokwasów, odpowiedniej diety i treningu. Glutamina uczestniczy w przemianach azotu, a glicyna wchodzi w skład kolagenu. Aminokwasy niebiałkowe także pełnią funkcje w organizmie, choć nie są wbudowywane bezpośrednio w typowe białka.

Niezbędne aminokwasy – źródła w diecie i niedobór

Źródła aminokwasów w diecie to zasadniczo produkty dostarczające białka, czyli jaja, nabiał, ryby, mięso, a także rośliny strączkowe, tofu, orzechy i nasiona. Białko roślinne również może pokrywać zapotrzebowanie, jeśli dieta jest urozmaicona i zapewnia odpowiednią ilość energii oraz białka – liczy się podaż z całego dnia. Niedobór białka i energii może pogarszać regenerację, utrudniać utrzymanie masy mięśniowej i zaburzać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Osobne niedobory poszczególnych aminokwasów są rzadkie przy zbilans